Các biện pháp bảo đảm an toàn trong thi công xây dựng công trình từ ngày 1/7/2026 và những giải pháp hỗ trợ tại công trường

Ngày 1/7/2026, Nghị định 207/2026/NĐ-CP của Chính phủ chính thức có hiệu lực, quy định chi tiết một số nội dung của Luật Xây dựng về quản lý chất lượng, thi công xây dựng và bảo trì công trình. Trong đó, các yêu cầu về lập và tổ chức thực hiện biện pháp bảo đảm an toàn trong thi công xây dựng là nội dung quan trọng mà chủ đầu tư, nhà thầu và các đơn vị tham gia thi công cần đặc biệt quan tâm.

Việc bảo đảm an toàn không chỉ dừng lại ở công tác phổ biến nội quy, huấn luyện người lao động hay trang bị phương tiện bảo hộ cá nhân. Các đơn vị thi công còn cần xây dựng hệ thống nhận diện nguy hiểm, tổ chức quản lý thiết bị, kiểm soát khu vực làm việc và triển khai các giải pháp kỹ thuật nhằm hạn chế nguy cơ xảy ra tai nạn trong suốt quá trình xây dựng.

Theo quy định tại Phụ lục III ban hành kèm theo Nghị định 207/2026/NĐ-CP, biện pháp bảo đảm an toàn phải được lập đồng bộ với biện pháp thi công, phù hợp với đặc điểm công trình, điều kiện công trường và tính chất công việc thực tế.

1. Những nội dung chính trong biện pháp bảo đảm an toàn thi công xây dựng

Biện pháp bảo đảm an toàn là một bộ phận trong công tác quản lý thi công xây dựng của nhà thầu. Nội dung cần thể hiện đầy đủ từ thông tin công trình, phương án tổ chức thực hiện đến các giải pháp kiểm soát rủi ro và xử lý tình huống phát sinh.

Các nội dung cơ bản bao gồm:

Thông tin chung về dự án và công trình xây dựng

Hồ sơ cần xác định rõ tên dự án, tên công trình, loại và cấp công trình, địa điểm xây dựng, quy mô và đặc điểm của công trường. Đồng thời, phải cung cấp thông tin về nhà thầu chính, các nhà thầu phụ tham gia thi công và tiến độ triển khai các hạng mục.

Đây là cơ sở để xác định phạm vi quản lý an toàn, phân công trách nhiệm và lựa chọn các biện pháp phù hợp với từng khu vực thi công.

Căn cứ xây dựng và phương án tổ chức thực hiện

Nhà thầu cần xác định các văn bản pháp luật, quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn an toàn được áp dụng và những yêu cầu liên quan trong hợp đồng xây dựng.

Bên cạnh đó, phương án thực hiện phải làm rõ việc huy động nhân lực, máy móc, thiết bị và phương tiện phục vụ công tác an toàn. Việc triển khai cần có sự giám sát, kiểm tra định kỳ cũng như rà soát đột xuất khi điều kiện thi công thay đổi.

Phân công trách nhiệm trong quản lý an toàn

Hệ thống quản lý thi công cần thể hiện rõ sơ đồ tổ chức và trách nhiệm của từng bộ phận, cá nhân liên quan đến công tác an toàn lao động.

Từ cán bộ phụ trách an toàn, chỉ huy trưởng công trường đến tổ trưởng các đội thi công đều cần xác định rõ phạm vi công việc, quyền hạn và trách nhiệm kiểm tra, giám sát. Điều này giúp hạn chế tình trạng chồng chéo hoặc bỏ sót trách nhiệm khi xảy ra sự cố.

Nội quy và quy trình làm việc an toàn

Công trường phải có nội quy và quy trình làm việc phù hợp với từng khu vực, từng loại công việc. Các yêu cầu về sử dụng thiết bị, di chuyển trong công trường, kiểm soát khu vực nguy hiểm và tuân thủ hướng dẫn an toàn cần được phổ biến đến người lao động.

Việc bố trí hệ thống biển báo, nhãn cảnh báo và chỉ dẫn trực quan tại những vị trí cần thiết cũng góp phần giúp người lao động nhận biết nhanh các nguy cơ, hạn chế nhầm lẫn trong quá trình làm việc.

Tuyên truyền và huấn luyện an toàn lao động

Nhà thầu có trách nhiệm tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn và huấn luyện an toàn cho những người tham gia thi công theo quy định của pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động.

Nội dung huấn luyện cần gắn với công việc thực tế, đặc biệt là những công việc có nguy cơ cao như làm việc trên cao, vận hành thiết bị nâng, thi công điện, lắp dựng và tháo dỡ giàn giáo.

2. Các biện pháp kiểm soát nguy cơ và bảo đảm an toàn tại công trường

Đây là nhóm nội dung có phạm vi rộng, liên quan trực tiếp đến điều kiện làm việc, phương tiện thi công và các nguy cơ có thể phát sinh trong quá trình xây dựng.

Nhận diện và kiểm soát các yếu tố nguy hiểm tại công trường

Trước khi triển khai thi công, nhà thầu cần nhận diện các yếu tố nguy hiểm, yếu tố có hại và xác định phạm vi những khu vực có nguy cơ mất an toàn.

Các khu vực như hố đào, mép sàn, vị trí làm việc trên cao, khu vực vận hành thiết bị nâng, khu vực có điện và nơi tập kết vật liệu cần được kiểm soát phù hợp.

Hệ thống biển báo, nhãn cảnh báo và chỉ dẫn an toàn cần được bố trí dễ quan sát, thể hiện rõ tính chất nguy hiểm và yêu cầu đối với người lao động.

Để chủ động thực hiện công việc này, doanh nghiệp có thể sử dụng máy in và bế cắt nhãn CPM-100HG5M để thiết kế, in và cắt các loại nhãn cảnh báo, nhãn chỉ dẫn theo yêu cầu của từng công trường.

Giải pháp này cho phép đơn vị thi công chủ động sản xuất các nhãn nhận diện như cảnh báo điện áp cao, nguy hiểm khi làm việc trên cao, khu vực cấm vào, yêu cầu sử dụng đồ bảo hộ và hướng dẫn an toàn tại các vị trí làm việc. Việc thống nhất nội dung, hình thức và vị trí dán nhãn giúp hệ thống cảnh báo trực quan, thuận tiện cho công tác quản lý và kiểm tra.

Bảo đảm an toàn khi sử dụng máy móc, thiết bị và phương tiện thi công

Các phương tiện, máy móc và thiết bị phục vụ thi công cần được quản lý, kiểm tra và sử dụng đúng quy trình kỹ thuật. Đặc biệt, những thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động phải được quản lý theo quy định hiện hành.

Đối với hệ thống điện thi công, việc nhận diện và quản lý các dây dẫn, thiết bị đóng cắt, tủ điện và các đầu nối có ý nghĩa quan trọng trong quá trình vận hành, sửa chữa và bảo trì.

Một trong những giải pháp hỗ trợ là sử dụng máy in đầu cốt điện và vật tư đánh dấu đầu dây để in thông tin nhận diện, mã số hoặc ký hiệu lên các đầu cốt, ống lồng và vị trí đấu nối.

Việc đánh dấu rõ ràng giúp kỹ thuật viên dễ dàng đối chiếu sơ đồ điện, xác định đúng đường dây và vị trí đấu nối khi kiểm tra, bảo dưỡng hoặc xử lý sự cố. Qua đó, giảm nguy cơ nhầm lẫn trong quá trình thao tác và nâng cao hiệu quả quản lý hệ thống điện tại công trường.

Bảo đảm an toàn khi làm việc trên giàn giáo và kết cấu chống đỡ tạm

Giàn giáo, thang và các kết cấu chống đỡ tạm là những phương tiện được sử dụng phổ biến trong thi công xây dựng, đặc biệt tại các công việc xây trát, lắp đặt, hoàn thiện và thi công trên cao.

Nhà thầu cần kiểm soát chất lượng vật tư, điều kiện lắp dựng, khả năng chịu tải, độ ổn định và quy trình sử dụng, tháo dỡ giàn giáo. Những vị trí có nguy cơ gây va chạm, mắc vướng hoặc tiếp xúc với các đầu ống, chi tiết kim loại cũng cần được xử lý phù hợp. Giải pháp sử dụng bọc cùm khóa giàn giáo và nắp bịt đầu ống giàn giáo là những sản phẩm hỗ trợ bảo vệ tại các vị trí liên quan đến hệ thống giàn giáo.

• Bọc cùm khóa giàn giáo: Được sử dụng để che phủ phần cùm khóa, hạn chế tiếp xúc trực tiếp với các cạnh và chi tiết kim loại, giảm nguy cơ va quệt hoặc gây trầy xước trong quá trình làm việc.

• Nắp bịt đầu ống giàn giáo D48: Lắp tại đầu ống có kích thước tương thích nhằm che kín phần đầu ống, hạn chế nguy cơ va chạm trực tiếp với miệng ống và các cạnh kim loại.

Đây là những phụ kiện có cấu tạo đơn giản nhưng có ý nghĩa thiết thực trong việc hoàn thiện các chi tiết bảo vệ tại công trường. Việc sử dụng cần phù hợp với kích thước thực tế của giàn giáo và không thay thế các yêu cầu về kiểm định, lắp dựng, nghiệm thu cũng như kiểm tra an toàn hệ thống giàn giáo.

Bảo đảm an toàn theo từng loại công việc thi công

Ngoài việc quản lý thiết bị, nhà thầu cần xây dựng các biện pháp riêng cho từng nhóm công việc có nguy cơ mất an toàn.

Các công việc cần được kiểm soát bao gồm:

• Làm việc trên cao, trên mặt nước, dưới nước hoặc trong môi trường khí nén.

• Đào đất, đắp đất đá và thi công các hạng mục nền móng.

• Thi công cọc, công trình ngầm và đường hầm.

• Thi công, đổ và hoàn thiện kết cấu bê tông.

• Lắp dựng, tháo dỡ cấu kiện và kết cấu xây dựng.

• Thi công, lắp đặt và sửa chữa hệ thống điện.

• Sử dụng vật liệu nổ và thực hiện công việc phá dỡ công trình.

Đối với từng công việc, nhà thầu phải xác định nguy cơ, xây dựng quy trình thao tác, bố trí phương tiện bảo vệ và tổ chức giám sát phù hợp.

Quản lý phương tiện bảo vệ cá nhân và điều kiện làm việc

Nhà thầu cần tổ chức trang bị, cấp phát, quản lý và hướng dẫn sử dụng các phương tiện bảo vệ cá nhân phù hợp với tính chất công việc.

Các trang bị phổ biến gồm mũ bảo hộ, giày bảo hộ, găng tay, kính bảo hộ, dây an toàn và các phương tiện chuyên dụng khác.

Song song với đó là việc bảo đảm điều kiện sinh hoạt cho người lao động, tổ chức bộ phận y tế, quản lý sức khỏe và vệ sinh lao động theo quy định.

3. Bảo vệ môi trường, phòng cháy chữa cháy và ứng phó sự cố

Bên cạnh an toàn trực tiếp cho người lao động, biện pháp bảo đảm an toàn trong thi công còn phải đề cập đến các yêu cầu bảo vệ công trình, tài sản và môi trường xung quanh.

Biện pháp bảo vệ môi trường

Nhà thầu cần triển khai các giải pháp kiểm soát bụi, tiếng ồn, nước thải, chất thải xây dựng và các yếu tố có thể gây ảnh hưởng đến khu vực lân cận.

Các biện pháp phải phù hợp với hồ sơ môi trường đã được phê duyệt hoặc cấp phép và các quy định pháp luật có liên quan.

Biện pháp phòng cháy, chữa cháy

Trong quá trình thi công, đặc biệt tại những khu vực có hoạt động hàn, cắt kim loại, sử dụng điện hoặc lưu trữ vật liệu dễ cháy, cần có phương án phòng cháy và xử lý tình huống phù hợp.

Việc bố trí phương tiện chữa cháy, kiểm soát nguồn nhiệt, nguồn điện và tổ chức lực lượng ứng phó là những nội dung cần được quan tâm.

Quản lý sức khỏe và môi trường lao động

Doanh nghiệp cần xây dựng phương án quản lý sức khỏe người lao động, kiểm soát điều kiện vệ sinh lao động và thực hiện quan trắc môi trường lao động theo yêu cầu của pháp luật.

Những yếu tố như bụi, tiếng ồn, rung động, nhiệt độ và các tác nhân có hại khác cần được đánh giá, kiểm soát theo đặc điểm từng công trường.

Phương án ứng phó với tình huống khẩn cấp

Nhà thầu phải xây dựng phương án xử lý các tình huống có thể xảy ra như tai nạn lao động, cháy nổ, sập đổ kết cấu, sự cố thiết bị hoặc các tình huống khẩn cấp khác.

Phương án cần xác định mạng lưới liên lạc, người chịu trách nhiệm, lực lượng tham gia, phương tiện và thiết bị ứng cứu. Đồng thời, cần tổ chức hướng dẫn, diễn tập để người lao động biết cách xử lý khi có sự cố.

Các phụ lục, biểu mẫu, sơ đồ, hình ảnh và tài liệu hướng dẫn liên quan cũng cần được chuẩn bị để phục vụ quá trình triển khai và kiểm tra thực tế.

4. Chủ động trang bị các giải pháp hỗ trợ công tác an toàn tại công trường

Các yêu cầu về an toàn trong thi công xây dựng không chỉ được thực hiện thông qua hồ sơ và quy trình quản lý. Hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào việc lựa chọn, trang bị và sử dụng những sản phẩm hỗ trợ phù hợp với điều kiện làm việc.

Một số nhóm sản phẩm doanh nghiệp và nhà thầu có thể chủ động trang bị gồm:

• Máy in và bế cắt nhãn CPM-100HG5M: Phục vụ in nhãn cảnh báo, nhãn chỉ dẫn an toàn, nhãn nhận diện thiết bị và khu vực nguy hiểm tại công trường.

• Máy in đánh dấu đầu cốt điện: Phục vụ in đánh dấu dây dẫn, đầu cốt và các vị trí đấu nối, hỗ trợ quản lý, kiểm tra và bảo trì hệ thống điện thi công.

• Bọc cùm khóa giàn giáo: Hỗ trợ che phủ các chi tiết cùm khóa, hạn chế va chạm và tiếp xúc trực tiếp với các cạnh kim loại.

• Nắp bịt đầu ống giàn giáo D48: Hỗ trợ che kín đầu ống giàn giáo phù hợp kích thước, giảm nguy cơ va chạm với phần đầu ống kim loại.

Việc lựa chọn sản phẩm cần căn cứ vào yêu cầu kỹ thuật, điều kiện sử dụng và phương án an toàn của từng công trình. Đặc biệt, các sản phẩm hỗ trợ bảo vệ không thay thế những biện pháp kỹ thuật, quy trình kiểm tra và trách nhiệm quản lý an toàn của nhà thầu.

5. Trách nhiệm của nhà thầu trong tổ chức thực hiện biện pháp an toàn

Để các quy định được triển khai hiệu quả, nhà thầu cần xem công tác an toàn là một phần xuyên suốt trong quá trình tổ chức thi công, thay vì chỉ thực hiện khi có kiểm tra hoặc khi phát sinh sự cố.

Trước khi thi công, cần hoàn thiện biện pháp bảo đảm an toàn đồng bộ với biện pháp thi công, xác định rõ các nguy cơ và bố trí đầy đủ nhân lực, thiết bị, phương tiện cần thiết.

Trong quá trình thực hiện, cán bộ phụ trách và các bộ phận liên quan phải thường xuyên kiểm tra hiện trường, giám sát việc tuân thủ quy trình, kịp thời phát hiện và khắc phục những điều kiện không bảo đảm an toàn.

Khi có sự thay đổi về thiết kế, biện pháp thi công, thiết bị hoặc điều kiện làm việc, phương án an toàn cần được rà soát và điều chỉnh tương ứng. Đồng thời, việc lưu trữ hồ sơ, biểu mẫu, kết quả kiểm tra và tài liệu huấn luyện cũng cần được thực hiện đầy đủ.

Kết luận

Nghị định 207/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 đặt ra những yêu cầu cụ thể về công tác quản lý chất lượng và an toàn trong thi công xây dựng. Việc lập biện pháp bảo đảm an toàn cần được thực hiện có hệ thống, gắn với đặc điểm công trình, điều kiện công trường và từng công việc cụ thể.

Bên cạnh việc hoàn thiện quy trình quản lý, nhà thầu cần quan tâm đến các giải pháp hỗ trợ trực tiếp tại hiện trường như hệ thống nhãn cảnh báo, thiết bị đánh dấu đầu cốt điện, phụ kiện bảo vệ giàn giáo và các phương tiện phục vụ an toàn lao động khác.

Chủ động nhận diện nguy cơ, trang bị đúng phương tiện và tổ chức kiểm soát an toàn thường xuyên là những yếu tố quan trọng góp phần hạn chế tai nạn lao động, bảo vệ người lao động và nâng cao hiệu quả thi công xây dựng công trình.

Tham khảo: Toàn văn Nghị định và Phụ lục III – Thư Viện Pháp Luật